Technika bulino to jedna z najbardziej precyzyjnych i wymagających technik grawerskich. Wywodzi się z włoskiej tradycji grawerowania. Obraz powstaje z tysięcy drobnych punktów, kresek i nacięć, które wykonuję ręcznie w metalu. Razem tworzą światłocień, fakturę i złudzenie przestrzeni. Bulino wykonuję pneumatycznym grawerem GRS pod mikroskopem, w powiększeniu od 5 do 40×. Na kapslu z lisem samo bulino zajęło mi 2 dni.
Najważniejsze w skrócie
- Bulino buduje obraz z punktów, kresek i nacięć. W praktyce bulino punktowe i kreskowe często łączy się w jednej pracy.
- Pracuję GRS-em pod mikroskopem w trzech zakresach powiększenia: 5 do 10×, 10 do 20× i 20 do 40×.
- Na kapslu z lisem bulino trwało 2 dni, a cała praca razem z wycinaniem ornamentów ok. 3 dni.
- Bulino się nie ściera. Na stali nierdzewnej trzyma się samo, na zwykłej chroni je hartowanie, a strzelanie i czyszczenie broni mu nie szkodzi.
- Zdjęcie do projektu może mieć dowolną jakość, bo i tak je poprawiam. Im lepsze zdjęcie, tym szybciej powstaje projekt.

Czym jest technika bulino
Bulino to sposób grawerowania, w którym obraz nie powstaje z konturów, tylko z tonów. Ciemniejsze miejsca mają gęściej ułożone punkty i kreski, jaśniejsze rzadziej. Z bliska widać pojedyncze nacięcia, z daleka widać światłocień jak na rysunku albo fotografii.
Termin „bulino” bywa też stosowany szerzej, do każdego precyzyjnego grawerunku tonalnego. Ja tą metodą odtwarzam zdjęcia i obrazy, na przykład portrety i zwierzęta, tak żeby zachowały jak największy realizm. Pomaga mi w tym malarstwo. Skończyłam malarstwo na ASP w Katowicach i przez lata malowałam realistyczne portrety.
Czym bulino różni się od grawerowania ornamentu
Ornament, na przykład spirale z liści akantu, wycinam rylcem fasetowym. Rylec prowadzi wtedy wyraźną linię, która tworzy kształt. W bulino nie ma jednej linii: kształt i cień budują tysiące drobnych śladów.
Dobrze widać to na nożu inkrustowanym złotem. Akanty na brzegach rękojeści wycięłam rylcem fasetowym. Sceny z gęsiami gęgawami i kaczkami krzyżówkami są wyłącznie w bulino, bez wybieranego tła. Obie techniki stoją obok siebie na jednym przedmiocie.
Trudno powiedzieć, co zajmuje więcej czasu: bulino czy wycinanie wzorów rylcem fasetowym. Decyduje stopień skomplikowania projektu, nie sama technika.
Jakimi narzędziami wykonuję bulino
Bulino wykonuję pneumatycznym grawerem GRS. Najważniejszy jest mikroskop, bo pracuję w kilku powiększeniach, zależnie od etapu.
| Powiększenie | Do czego go używam |
|---|---|
| 5 do 10× | większe formy, kontury i ogólne modelowanie |
| 10 do 20× | precyzyjne cieniowanie, faktury i drobne detale |
| 20 do 40× | bardzo drobne punkty i szczegóły |
Przy kapslu z lisem część pracy wykonałam pod mikroskopem, a część pod lupą.
Jak przygotowuję stal pod bulino
Bulino nanoszę na gładką, wypolerowaną powierzchnię. Każdą nierówność byłoby widać w cieniowaniu.
Na kapslu do broni z lisem najpierw usunęłam wierzchnią warstwę metalu tam, gdzie miał być trzeci plan. Potem wygładziłam to miejsce papierem ściernym i to był najbardziej żmudny etap całej pracy. Dopiero na równej, wypolerowanej powierzchni zaczęłam odwzorowywać lisa metodą bulino.
Na nożu nanosiłam bulino na całkowicie wypolerowaną rękojeść, także na złote wstawki z 24-karatowego złota. Dzięki temu złoto stało się realistyczne i zgrało się z resztą kompozycji.


Ile trwa grawer metodą bulino
Czas zależy od wielkości motywu i od tego, ile w nim szczegółów. Punkt odniesienia daje kapsel z lisem: płaszczyzna ok. 5 cm, samo bulino 2 dni, a cała praca razem z wycinaniem ornamentów ok. 3 dni.
Duże znaczenie ma kadr. Lisa na kapslu pokazałam z bliska, a im bliżej uchwycony kadr, tym więcej szczegółów można wydobyć. Więcej szczegółów to też więcej godzin pod mikroskopem.
Czy grawer bulino się ściera
Nie. Na stali nierdzewnej bulino się nie ściera, a na zwykłej stali chroni je hartowanie. Z bronią można robić wszystko, także strzelać i czyścić ją jak zwykle. Użytkowanie broni nie wpływa na bulino.
Jakie zdjęcie przysłać do grawerunku bulino
Zdjęcie może mieć dowolną jakość. Przy projektowaniu i tak je poprawiam. Im lepsze zdjęcie, tym szybciej idzie jednak projektowanie pod grawerunek.
Na zdjęciu może być pies, upolowane zwierzę, portret albo obraz, który chcesz zobaczyć na broni. Z tego zdjęcia przygotowuję projekt i wysyłam go mailem do akceptacji. Do grawerowania siadam dopiero po zatwierdzeniu projektu.
Na czym można wykonać bulino
Na broni zwykle łączę bulino z grawerowaniem rylcem, przy czym przeważa rylec. Na Desert Eagle z motywami Tolkiena sceny realistyczne wykonałam bulino, a celtyckie wzory i inkrustacje rylcem. Bulino robiłam też na kapslach i nożach. Przykłady są w portfolio: broń myśliwska, pistolety, kapsle i noże. Więcej o tym, jak pracuję i w jakich stylach graweruję, piszę na stronie o mnie.
Od czego zacząć
- Napisz, na czym ma powstać grawer: marka i model broni albo rodzaj noża.
- Dołącz zdjęcie motywu. Jakość nie musi być idealna.
- Przygotuję projekt grawerunku i wyślę go mailem do akceptacji.
- Napisz do mnie przez formularz kontaktowy.
